ตลาดน้อยคือย่านจีนที่อยู่ถัดจากทรงวาดลงไปทางใต้ ติดแม่น้ำ ห่างจากท่าเรือราชวงศ์ที่เรือข้ามฟากของเราไปเทียบแค่หนึ่งกิโลเมตร แต่แขกส่วนใหญ่ไม่รู้จัก เพราะมันไม่มีถนนใหญ่ ไม่มีป้ายไฟ มีแต่ซอยกว้างสองเมตรที่ร้านอะไหล่รถเก่า ศาลเจ้าฮกเกี้ยนอายุกว่าสองร้อยปี บ้านจีนมีลานกลาง โบสถ์คาทอลิกยอดแหลม และคาเฟ่ในโกดังริมน้ำอยู่ปนกันในระยะเดินสิบนาที เราชอบพาแขกมาตอนเช้าเพราะร่มทั้งซอย แล้วจบที่ River City ตอนเที่ยงพอดี
ทำไมถึงควรมาตลาดน้อยแทนที่จะไปแค่เยาวราช
เยาวราชคือถนนของคนกิน ตลาดน้อยคือซอยของคนทำงาน ที่นี่เป็นต้นทางของคำว่า “เซียงกง” ที่คนไทยใช้เรียกตลาดอะไหล่รถมือสองทั้งประเทศ เพราะศาลเจ้าโจวซือกงที่อยู่ริมน้ำตรงนี้ และรอบ ๆ ศาลเจ้ายังเป็นร้านอะไหล่ที่ส่งต่อกันมาสามสี่รุ่น เครื่องยนต์เก่าวางซ้อนหน้าตึกแถวเป็นภาพที่ไม่มีย่านไหนในกรุงเทพฯ เหมือน สิ่งที่ทำให้ย่านนี้เหมาะกับครึ่งวันเช้าคือทุกอย่างอยู่ใกล้กันจนไม่ต้องขึ้นรถเลย จากศาลเจ้าถึงโบสถ์เดินไม่ถึงสิบนาที และจากโบสถ์ถึง River City อีกห้านาที ซึ่งมีห้องน้ำ แอร์ และท่าเรือให้กลับที่พักได้สองทาง ถ้าคุณเคยไปเยาวราชตอนกลางคืนแล้ว นี่คือด้านกลางวันของย่านเดียวกันที่เงียบกว่าหลายเท่า
เส้นทาง — จากท่าเรือท้ายซอยถึง River City
- 08:30 — เรือข้ามฟากท่าดินแดง → ท่าราชวงศ์ แล้วเดินทรงวาด (~15 นาที) ลงเรือที่ท่าท้ายซอยท่าดินแดง 16 จ่าย 5 บาท ข้ามไปขึ้นท่าราชวงศ์ใช้เวลา 3 นาที จากท่าเลี้ยวขวาเข้าถนนทรงวาดแล้วเดินเลียบแม่น้ำไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ผ่านตึกแถวเก่าและโกดังข้าวที่กลายเป็นคาเฟ่ราว 1 กิโลเมตร ช่วงนี้ร้านส่วนใหญ่ยังไม่เปิด เดินสบายและได้ร่มจากตึกตลอดทาง พอถนนแคบลงและเริ่มเห็นเครื่องยนต์วางหน้าร้าน แปลว่าเข้าเขตตลาดน้อยแล้ว
- 08:50 — ศาลเจ้าโจวซือกง: ศาลฮกเกี้ยนริมน้ำที่ให้ชื่อย่าน (~20 นาที) ศาลเจ้าหลังนี้สร้างโดยชาวจีนฮกเกี้ยนตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ หันหน้าออกแม่น้ำ มีลานหินหน้าศาลที่ตอนเช้าชาวบ้านมาจุดธูปก่อนเปิดร้าน หลังคากระเบื้องโค้ง รูปปั้นมังกรบนสันหลังคา และงานไม้แกะสลักด้านในยังเป็นของเดิมหลายส่วน เข้าได้ไม่มีค่าเข้า ยืนตรงลานแล้วมองออกแม่น้ำจะเห็นฝั่งคลองสานที่เราอยู่ เป็นจุดที่เข้าใจได้ทันทีว่าทำไมพ่อค้าจีนรุ่นแรกเลือกตรงนี้ เพราะเรือสำเภาเทียบหน้าศาลได้เลย
- 09:10 — ซอยวานิช 2 และตรอกศาลเจ้าโรงเกือก: ซอยอะไหล่และสตรีทอาร์ต (~40 นาที) จากศาลเจ้าเดินเข้าซอยวานิช 2 ซอยหลักของย่าน สองข้างทางเป็นร้านอะไหล่รถเก่าที่เปิดมาตั้งแต่รุ่นปู่ เครื่องยนต์ เพลา ล้อ วางเรียงหน้าร้านจนล้นถนน ระหว่างซอยมีภาพวาดบนผนังที่ศิลปินมาเพิ่มทุกปี และรถคลาสสิกคันเก่าที่จอดจนเป็นจุดถ่ายรูปประจำย่าน แยกเล็ก ๆ จะพาไปศาลเจ้าโรงเกือก ศาลจีนหลังเล็กในตรอกแคบที่ชื่อมาจากโรงทำรองเท้าสมัยก่อน เดินช้า ๆ ตรงนี้คุ้มกว่ารีบ เพราะของจริงของย่านคือร้านรวงที่ยังทำงานอยู่ ไม่ใช่กำแพงสวย ๆ
- 09:50 — บ้านโซวเฮงไถ่: บ้านฮกเกี้ยนมีลานกลาง อายุกว่า 200 ปี (~30 นาที) ซ่อนอยู่ในซอยย่อย เป็นบ้านตระกูลพ่อค้าจีนที่สร้างแบบบ้านฮกเกี้ยนสี่หลังล้อมลานกลางบ้าน ประตูไม้ ป้ายอักษรจีน และหลังคากระเบื้องแบบที่เหลืออยู่ไม่กี่หลังในกรุงเทพฯ ปัจจุบันลูกหลานยังอยู่และเปิดบ้านให้คนเข้าชม ลานกลางบ้านถูกดัดแปลงเป็นสระน้ำสำหรับสอนดำน้ำ ซึ่งฟังแปลกแต่คือสิ่งที่ทำให้บ้านอยู่รอดมาได้ มีค่าเข้าชมแบบรวมเครื่องดื่ม และเวลาเปิดไม่ตายตัว ถ้าประตูปิดให้ข้ามไปก่อนแล้วย้อนกลับมาตอนขากลับ
- 10:30 — โบสถ์กาลหว่าร์และโกดังริมน้ำ (~30 นาที) เดินต่อลงใต้ไม่ถึงสิบนาทีจะเห็นยอดแหลมสีครีมของวัดแม่พระลูกประคำ หรือที่คนเรียกว่า “โบสถ์กาลหว่าร์” โบสถ์คาทอลิกของชุมชนเชื้อสายโปรตุเกสที่ย้ายจากฝั่งธนฯ มาตั้งตรงนี้ตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ อาคารหลังปัจจุบันเป็นแบบโกธิกสร้างปลายรัชกาลที่ 5 ด้านในเปิดเฉพาะเวลาพิธี แต่ลานหน้าโบสถ์และทางเดินริมน้ำเดินได้ตลอด ข้าง ๆ โบสถ์มีโกดังจีนเก่าริมน้ำที่ถูกปรับเป็นคาเฟ่และสวน นั่งพักตรงนี้ได้ดีที่สุดในเส้น เพราะเห็นเรือวิ่งผ่านหน้าและลมพัดจากแม่น้ำ
- 11:15 — River City และท่าสี่พระยา: จบครึ่งวันแล้วเลือกทางกลับ (~5 นาที) จากโบสถ์เดินต่ออีกไม่กี่ร้อยเมตรถึง River City ศูนย์ศิลปะและของเก่าริมน้ำ มีห้องน้ำ แอร์ และร้านกาแฟให้พักก่อนกลับ ทางกลับมีสองแบบ แบบประหยัด เดินย้อนทรงวาดกลับท่าราชวงศ์ ~15 นาที ขึ้นเรือข้ามฟาก 5 บาทถึงท้ายซอยที่พัก แบบแวะ ICONSIAM ลงเรือรับส่งของ ICONSIAM ที่ท่าสี่พระยาข้าง River City (มีค่าบริการ ให้บริการ 09:00–23:00) ข้ามไปกินข้าวเที่ยงที่ ICONSIAM แล้วนั่ง BTS สายสีทองหนึ่งสถานีมาลงคลองสาน หรือเรียก Grab ~5 นาทีถึงที่พัก
ภาพจากเส้นทาง
ภาพถ่ายโดยทีม House of Happiness · ภาพประกอบ · Wikimedia Commons · เครดิตรูป
ข้อควรรู้และทริคจากเรา
- ไปเช้า จบก่อนเที่ยง: ซอยในตลาดน้อยแคบและตึกสูงสองสามชั้น ก่อน 11 โมงยังมีร่มเกือบตลอดทาง หลังเที่ยงแดดลงเต็มถนนและร้านอะไหล่เริ่มขนของเข้าออกคึกคัก ถ้าอยากได้ภาพคาเฟ่และสตรีทอาร์ตแบบไม่มีคน ให้มาถึงศาลเจ้าก่อน 9 โมง
- นี่คือย่านที่คนทำงานอยู่จริง: ร้านอะไหล่ไม่ใช่ฉาก มอเตอร์ไซค์และรถเข็นวิ่งในซอยตลอด เดินชิดข้าง ไม่ยืนถ่ายรูปกลางทาง ถ่ายของหน้าร้านได้แต่ถามก่อนถ้าจะถ่ายคน ศาลเจ้าเข้าได้ทุกคน ถอดหมวก ไม่ถ่ายคนที่กำลังไหว้ โบสถ์ด้านในเข้าเฉพาะเวลาพิธีและแต่งกายสุภาพ
- งบประมาณทั้งเส้น: เรือข้ามฟากไป-กลับ 10 บาท ค่าเข้าศาลเจ้าและโบสถ์ 0 บาท บ้านโซวเฮงไถ่เก็บค่าเข้ารวมเครื่องดื่มในราคาคาเฟ่ทั่วไป กาแฟหนึ่งแก้วริมน้ำ และข้าวเที่ยง รวมแล้วไม่น่าเกิน 400 บาทต่อคน ถ้ากลับทางเรือ ICONSIAM บวกค่าเรือรับส่งเพิ่ม พกเงินสดใบเล็ก ร้านในซอยหลายร้านไม่รับสแกน
- คาเฟ่ในย่านเปลี่ยนบ่อย: ตลาดน้อยมีคาเฟ่เปิดใหม่และปิดไปทุกปี เราจึงไม่พิมพ์ชื่อร้านไว้ในหน้านี้ ก่อนออกจากที่พักถามเราได้ว่าช่วงนี้ร้านไหนเปิด หรือเดินตามป้ายในซอย ร้านส่วนใหญ่เปิดสายกว่าศาลเจ้า ถ้ามาถึง 9 โมงให้เดินซอยก่อนแล้วค่อยหาที่นั่งตอน 10 โมงขึ้นไป
- ต่อกับไกด์อื่นได้: ถ้ามีทั้งวัน เดินตลาดน้อยตอนเช้าแล้วต่อถนนทรงวาดตอนบ่ายที่ร้านเริ่มเปิด หรือถ้ามาเช้ามากอยู่แล้ว ทำสำเพ็งตอนเช้าก่อนแล้วเดินทะลุทรงวาดมาตลาดน้อย ทั้งสามย่านอยู่ในระยะเดินกันและกลับที่พักด้วยเรือลำเดิม
ถามบ่อย
ต่างจากไกด์ถนนทรงวาดและเดินมรดกเยาวราชยังไง
ทรงวาดคือถนนเส้นเดียวที่เน้นคาเฟ่และแกลเลอรีช่วงบ่ายถึงค่ำ เดินมรดกเยาวราชคือเส้นยาวครึ่งวันผ่านถนนใหญ่และวัดดัง ส่วนตลาดน้อยเป็นย่านซอยที่อยู่ปลายทรงวาดลงไป เน้นร้านอะไหล่ ศาลเจ้าเก่า และบ้านจีนในช่วงเช้า ถ้าต้องเลือกครั้งเดียว ตลาดน้อยเหมาะกับคนที่ชอบเดินซอยเงียบและถ่ายรูป ทรงวาดเหมาะกับคนที่อยากนั่งคาเฟ่
วันเสาร์-อาทิตย์ไปได้ไหม
ได้ และไม่ต้องพึ่งเรือด่วนเลย เส้นนี้ใช้แค่เรือข้ามฟากท่าดินแดง–ราชวงศ์ที่วิ่งทุกวัน กับการเดิน ข้อแตกต่างคือวันธรรมดาร้านอะไหล่เปิดและซอยมีชีวิตแบบย่านทำงาน ส่วนวันหยุดร้านอะไหล่บางส่วนปิดแต่คาเฟ่และคนถ่ายรูปเยอะกว่า บ้านโซวเฮงไถ่และโบสถ์มีเวลาเปิดของตัวเอง ถามเราก่อนออกได้
กลับที่พักจาก River City ยังไงดีที่สุด
ถ้าไม่อยากเดินย้อน ให้ลงเรือรับส่งของ ICONSIAM ที่ท่าสี่พระยาข้าง River City (มีค่าบริการ) ข้ามไป ICONSIAM แล้วนั่ง BTS สายสีทองจากสถานีเจริญนครมาลงสถานีคลองสานหนึ่งสถานี เดินต่อถึงที่พัก หรือเรียก Grab จากหน้า ICONSIAM ~5 นาที ถ้าอยากประหยัดสุด เดินกลับท่าราชวงศ์ 15 นาทีแล้วขึ้นเรือข้ามฟาก 5 บาทลำเดิม ลงท้ายซอยที่พักพอดี
* เวลาเปิดของศาลเจ้า บ้านโซวเฮงไถ่ โบสถ์ คาเฟ่ และเรือรับส่ง ICONSIAM เปลี่ยนได้ ระยะเดินและเวลาในหน้านี้เป็นค่าประมาณวัดจากท่าเรือท้ายซอย เช็กหน้างานหรือถามเราก่อนออกจากที่พัก
เขียนโดยทีม House of Happiness · ปรับปรุงล่าสุด